Bij onze aanpak van verslaving en criminaliteit richten wij ons op vroegsignalering.
Vroegsignalering
Vroegsignalering is een methodiek waarbij gezocht wordt naar signalen die opvolgend gedrag kunnen voorspellen. In de behandeling nodigen we cliënten uit om als een buitenstaander te leren kijken naar eigen gedrag. Gedrag herhaalt zich en vertoont in de praktijk vaak dezelfde voorafgaande stappen. Stappen waar cliënten zich vaak niet van bewust zijn. Het leren herkennen van eerste veranderingen in gedachten, gevoelens en gedrag is de basis voor een signaleringsplan.
Signaleringsplan
In het signaleringsplan worden de signalen vastgelegd en voorzien van acties die de cliënt kan inzetten om risicosituaties te voorkomen. Met dit plan proberen we te helpen bij het bijtijds herkennen van verhoogde risicosituaties. Vervolgens spreken wij cliënten aan op de verantwoordelijkheid om in dit soort situaties te zoeken naar een oplossing zonder middelengebruik en criminaliteit. De praktijk leert dat met het aangaan van contacten buiten de kliniek, mensen in de omgeving meehelpen bij het herkennen van de eerste stappen van een terugval.
“Ik ben nu 39 maanden overal vanaf en dan is het moeilijk om je weer voor te gaan stellen hoe dat ook al weer allemaal was. Moet wel, maar dat is moeilijk. Ik wil het liever achter me laten, maar dan ben je misschien minder bewust van de risico’s.” (cliënt FVK)
Eigen aan verslaving is de trek. In het begin proberen we cliënten te helpen met zelfcontrole. Vanuit de persoonlijkheid van de cliënt houden we rekening met de doorgaans aanwezige ongevoeligheid voor straf, moeite met autoriteiten en onrecht. Wij richten ons op het belonen van gewenst nieuw gedrag. Gedrag dat nodig is om weer in de maatschappij een eigen leven te kunnen leiden. Nadat de cliënt door middel van een risicoanalyse en een signaleringsplan voldoende controle heeft bereikt, wordt dit beloont door te werken met vrijheden en activiteiten buiten de kliniek. Vrijheden zijn enerzijds beloning, maar betekenen in de praktijk tegelijkertijd oefenen met verslavingsproblematiek en deze informatie gebruiken we om een actueel signaleringsplan op te stellen.
Terugval in gebruik is in zekere zin onderdeel van onze behandeling. Wij hebben zeker geen gedoogbeleid, maar we accepteren dat een terugval bij een behandeling hoort. Het is de bedoeling dat de cliënt leert om in geval van terugval het gebruik beperkt te houden en niet opnieuw in de criminaliteit te belanden.
‘Bij het leren van nieuw gedrag kan er zelfs vaak van uitgegaan worden dat circa 90% van de personen niet in staat is om gedragsverandering te bereiken bij hun eerste poging (Polivy & Herman, 2002)’
Wij hebben een gestructureerd en ondersteunend behandelklimaat. Duidelijkheid, voorspelbaarheid, openheid, dagritme en leren in de groep van elkaar, zijn voor ons belangrijke uitgangspunten. Doorgaans is binnen een aantal maanden de persoonlijke rust teruggekeerd en richt de cliënt de blik op de toekomst. Wij zien vaak een goed herstel van functioneren, vooral op het terrein van dagbesteding en sociale contacten. Wel is er nog toezicht en begeleiding nodig. Het afbouwen van een besloten naar een open behandelsetting is de eerste stap. Vervolgens wordt vanuit een open afdeling toegewerkt naar een vorm van (beschermd) wonen. In het gehele traject blijft de vroegsignaleringsmethodiek centraal staan. Openheid en zicht hebben op de persoonlijke verslavings- en delict keten zijn belangrijk om de omgeving te overtuigen dat de cliënt weer te vertrouwen is. Doordat veel cliënten in de regio willen blijven hebben we inmiddels een intensieve samenwerking met het RIBW en de gemeente.
“…ik heb het jarenlang verprutst, ik had mogelijkheden zat maar ik had weinig zin. Ik heb nu zin om iets te gaan doen met het leven. Ik heb een uitdaging nodig, een doel is belangrijk. Dat je iets doet om nuttig te zijn.” (cliënt FVK)